..
IPUAM Commitees
IPUAM
IPUAM
..

 

Sezon 2014

LOTNICZY SKANING LASEROWY (ALS )

Projekt został przewidziany dla obszarów AZP różniących się stopniem zalesienia (AZP 18-24: ok. 60% zalesionej powierzchni; AZP 18-25: ok. 65%; AZP 18-26: ok. 35%; AZP 19-24: ok. 30%; AZP 19-25: ok. 25%). Ze względu na duże zalesienie terenu, wymagał on zastosowania nowoczesnych i zarazem efektywnych metod identyfikacji zasobów archeologicznych, w celu zweryfikowania oraz zadokumentowania dziedzictwa archeologicznego znajdującego się właśnie na terenach zalesionych.

Realizacja tej części zadania obejmowała na wstępie pozyskanie, a następnie przetworzenie danych z lotniczego skanowanie laserowego w oparciu o dane ISOK. Następny etap polegał na obróbce i przetworzeniu danych. W jej zakres wchodziły 3 główne aspekty: (a) przygotowanie danych przestrzennych pochodzących z danych ALS i danych pochodnych NMT do pracy w terenie w środowisku GIS w zróżnicowanym zakresie; (b) reklasyfikacja chmury punktów w standardzie danych ISOK oraz dostosowanie ich do potrzeb archeologicznych; oraz (c) wykonanie zróżnicowanych analiz przestrzennych w oparciu o dane ALS (chmura punktów) z projektu ISOK.

Dzięki przetworzeniu chmury punktów - ponownej reklasyfikacji danych LIDAR, możliwe było wygenerowanie lepszego (dokładniejszego modelu), a tym samym dokładniejsza i wieloaspektowa detekcja potencjalnych obiektów dziedzictwa archeologicznego na terenach pokrytych roślinnością, w tym w lasach.

Zebrane pomiary posłużyły do opracowania i stworzenia Numerycznego Modelu Terenu (NMT), na bazie którego możliwa była szczegółowa analiza obiektów zabytkowych, oparta o określone przetworzenia - zastosowanie określonych filtrów morfologicznych. Umożliwiło to wskazanie potencjalnych obiektów archeologicznych, o własnej formie krajobrazowej, np. pozostałości cmentarzysk, obiektów militarnych czy osadniczych.
 Kolejnym punktem tego etapu badań było rozpoznanie terenowe, wizytacja i weryfikacja wskazanych do weryfikacji stanowisk i obiektów archeologicznych. Miała ona za zadanie ocenę charakteru nowo odkrytych stanowisk oraz precyzyjną lokalizację w terenie z wykorzystaniem odbiornika GPS oraz dokumentację fotograficzną pozytywnie zidentyfikowanych obiektów archeologicznych.

W wyniku przeprowadzonych w 2014 r. badań pozytywnie zweryfikowano szereg znanych stanowisk archeologicznych oraz rozpoznano kilkanaście nowych, nieznanych dotąd stanowisk, znajdujących się na obszarach leśnych, m. in. wczesnośredniowieczne kurhany, kamienne konstrukcje megalityczne oraz inne obiekty z konstrukcjami kamiennymi. Pozytywnym rezultatem podjętych prac było także rozpoznanie i zinwentaryzowanie szeregu nowożytnych stanowisk, w tym pozostałości stanowisk strzelniczych oraz okopów z czasów II wojny światowej.

Wizualizacja modelu wysokościowo-cieniowego wygenerowanego na bazie danych lotniczego skanowania laserowego (wysoka rozdzielczość NMT). Grodzisko wczesnośredniowieczne w Górawinie, st. 1 (Źródło: UAM/MGGP Aero, Oprac. R. Zapłata).

Żydowo stan. 1. Wizualizacja numerycznego modelu powierzchni terenu – cmentarzysko kurhanowe wraz z otoczeniem. Stanowisk rozpoznane wcześniej i pozytywnie zweryfikowane na bazie na bazie danych ALS (u góry). Przekrój przez jeden z kurhanów (u dołu) (Źródło: MGGP Aero/UAM , Oprac. R. Zapłata).


Przykład wizualizacji modelu 3D z fragmentem obiektu liniowego - okopy wojenne (Źródło: UAM/MGGP Aero, Oprac. R. Zapłata).

Układ okopów i pozostałości po stanowiskach ogniowych. Polanów stan. 89 (AZP 18-26/61) (Fot. A. Kuczkowski).
 

 



Projekt finansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w ramach programu Dziedzictwo kulturowe - priorytet 5 - Ochrona zabytków archeolo- gicznych, koordynowany przez Narodowy Instytut Dziedzictwa: nr zadania 3805/14
 
 
......................................... ...... ....................................................................................................................................................... ......

PROJEKT GRAFICZNY: ROBERT DEMARCZYK, WYKONANIE: ANDRZEJ LESZCZEWICZ, POZNAŃ 2014