.
..

Collegium Historicum UAM, kampus w Morasku.

Zakład Epok Kamienia i Brązu

Kierownik - prof. UAM dr hab. Maciej Kaczmarek

prof. UAM dr hab. Dobrochna Jankowska (profesor emerytowany)
dr Katarzyna Pyżewicz
dr hab. Jacek Wierzbicki
 
 
Pracownicy Zakładu Epok Kamienia i Brązu koncentrują swoje zainteresowania badawcze na zagadnieniach dotyczących dwóch najstarszych epok w dziejach społeczności zasiedlających obszary Niżu Środkowoeuropejskiego ‒ kamienia i brązu (włącznie z początkami epoki żelaza). Obejmują one zarówno prace konceptualne oparte na źródłach archeologicznych, jak również eksploracje terenowe: powierzchniowe, geofizyczne, wykopaliskowe.
W zakresie badań nad najstarszym odcinkiem pradziejów zainteresowania pracowników Zakładu koncentrują się m.in. na problematyce górnego i schyłkowego paleolitu oraz mezolitu, czego efektem jest duża aktywność terenowa, prowadzona w zachodniej części Niżu Polskiego i na Wyżynie Kieleckiej, której celem jest rozpoznanie osadnictwa ugrupowań magdaleńskich, świderskich, komornickich, czy też postmaglemoskich. Jednocześnie realizowane są zagadnienia związane z wykorzystaniem analiz mikroskopowych materiałów krzemiennych, pochodzących z epok kamienia i brązu, a także badań eksperymentalnych w procesie interpretacyjnym danych archeologicznych. Odrębny, nie mniej ważny profil działalności pracowników Zakładu Epok Kamienia i Brązu stanowi popularyzacja wiedzy o epoce kamienia i brązu. W ramach stałej współpracy cyklicznie prowadzone są liczne warsztaty z zakresu archeologii eksperymentalnej oraz prezentacje o charakterze popularyzatorskim, m.in. na terenie rezerwatu przy Muzeum Archeologicznym w Biskupinie. Wśród nich największą popularność zyskało w ostatnim czasie Eksperymentalne obozowisko epoki kamienia.

Jednym z największych przedsięwzięć badawczych pracowników Zakładu Epok Kamienia i Brązu były wieloletnie prace wykopaliskowe kompleksu stanowisk neolitycznych w okolicach Łupawy na Pomorzu Środkowym, złożonego z rozległej osady w Poganicach i kilku cmentarzysk megalitycznych w Łupawie. Ich rezultatem było wyróżnienie specyficznej grupy kultury pucharów lejkowatych, związanej pochodzeniem z obszarami znad dolnej Łaby. Badania nad grupą łupawską spowodowały także znaczący wzrost zainteresowania problematyką neolityzacji południowo-zachodnich wybrzeży Bałtyku, który utrzymywał się wśród badaczy młodszej epoki kamienia do końca lat 90. XX wieku. Później, w konsekwencji rozwoju prac terowych związanych z budową gazociągu jamalskiego oraz autostrady A2, punkt ciężkości w studiach nad neolitem został przesunięty w stronę zagadnień związanych z tym okresem w Wielkopolsce.

Kolejny zasadniczy obszar zainteresowań badawczych stanowi problematyka epoki brązu i wczesnej epoki żelaza na terenie Wielkopolski i Pomorza. Studia nad tym odcinkiem chronologicznym, oprócz doraźnych eksploracji terenowych, skupiają się na zagadnieniach dotyczących osadnictwa, garncarstwa, metalurgii, uzbrojenia oraz obrządku pogrzebowego ludności zachodniej strefy łużyckich pól popielnicowych tudzież dalekosiężnych kontaktów wymiennych społeczności zasiedlających wspomniane obszary w całej epoce brązu, szczególnie ze Skandynawią i terenami śródziemnomorskimi. Odrębnym nurtem są badania nad początkami epoki żelaza w Wielkopolsce, skoncentrowane na analizie osadnictwa grodowego w tym regionie.

Ponadto w Zakładzie prowadzony jest obecnie projekt postdoktorski mający na celu prześledzenie zjawisk akulturacji wybranych elementów kultury halsztackiej na terenach Dolnego Śląska i Wielkopolski, w tym dokonanie korelacji wybranych cech przedmiotów ceramicznych oraz kontekstów, w których wystąpiły z przemianami w zachowaniach kulturowo-społecznych tamtejszej ludności z wczesnej epoki żelaza.

Oprócz licznych artykułów publikowanych przez pracowników w krajowych i zagranicznych periodykach archeologicznych bądź też ogłaszanych w postaci odrębnych monografii książkowych, w Zakładzie Epok Kamienia i Brązu wydawana jest seria Hyperborea poświęcona studiom nad epoką brązu i wczesną epoką żelaza.
 
 
 
 
 


 
 
 
 
 
 
 

 

..

..

..........................................................................................................................................
 
 
 
 
 
 


 
INSTYTUT ARCHEOLOGII UNIWERSYTETU IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU
ul. Umultowska 89D, 61-614 POZNAŃ tel. (61) 829-1406, e-mail: iauam@amu.edu.pl
Wszelkie prawa zastrzeżone.