.
..

Collegium Historicum UAM, kampus w Morasku.

Zakład Archeologii Cywilizacji Śródziemnomorskich                 (English Version)

Kierownik - prof. UAM dr hab. Rafał Koliński

dr Ewa Bugaj
dr Andrzej Ćwiek
dr Michał Krueger 

 

Profil badawczy

W 1997 roku rozpoczęto w Instytucie Prahistorii UAM (obecnie Instytucie Archeologii UAM) proces tworzenia specjalności "archeologia śródziemnomorska", którą zainicjowano oficjalnie w programie studiów archeologicznych w roku 1999, a która od 2004 roku funkcjonuje pod zmienioną nazwą "archeologia orientalna i antyczna". Kolejnym etapem owego procesu było utworzenie Pracowni Archeologii Cywilizacji Śródziemnomorskich, która rozpoczęła działalność we wrześniu 2008 roku. Począwszy od stycznia 2015 roku Pracownia została przemianowana na Zakład Archeologii Cywilizacji Śródziemnomorskich.
Celem naukowym Zakładu jest badanie cywilizacji społeczeństw wczesnohistorycznych w szeroko pojętym basenie Morza Śródziemnego. 

W dzisiejszym świecie archeologia jest bardziej niż kiedykolwiek interdyscyplinarną nauką społeczną. Przedmiotem jej zainteresowania jest człowiek funkcjonujący w ramach określonych realiów środowiskowych, który w dynamicznym systemie społeczno-ekonomicznym tworzy specyficzne i niepowtarzalne środowisko kulturowe. Wspólnym mianownikiem tak pojętej archeologii śródziemnomorskiej jest analiza jak najszerszego spektrum danych: od historycznych, pochodzących z analizy źródeł pisanych, poprzez archeologiczne źródła materialne (w tym dzieła sztuki), pozyskane i nadal pozyskiwane w wyniku badań terenowych, po wyniki analiz fizyko-chemicznych i biologicznych. Nie mniej ważne jest zastosowanie do interpretacji powyższych danych najnowszych metod i trendów interpretacyjnych. 
 

Organizacja 

Zakład Archeologii Cywilizacji Śródziemnomorskich skupia w IA UAM pracowników zainteresowanych rozwojem kultur wczesnohistorycznych na terenach Basenu Morza Śródziemnego. Szerokie ramy terytorialne i czasowe, zasygnalizowane w nazwie Zakładu, umożliwiają włączanie się w jego prace wszystkim zainteresowanym problematyką śródziemnomorską, także tym, których profil naukowy wykracza poza aktualne spektrum prac badawczych prowadzonych w Zakładzie. 

Obecnie w skład Zakładu wchodzi czterech pracowników naukowych reprezentujących różne specjalizacje wewnątrz archeologii śródziemnomorskiej i pokrywających swą sferą zainteresowań cztery najważniejsze kręgi kulturowe starożytnego basenu Morza Śródziemnego: Mezopotamię, Egipt, Grecję i Rzym. Każdy z nich realizuje swój własny, zarysowany niżej program badawczy, posługując się specyficzną dla tego problemu metodologią, której wspólnym mianownikiem jest zastosowanie najnowszych zdobyczy technicznych i trendów interpretacyjnych, charakterystycznych dla poznańskiej szkoły archeologii. 
 

Skład osobowy

dr hab. Rafał Koliński, prof. UAM (Kierownik Zakładu)

Specjalista w zakresie archeologii Mezopotamii i starożytnych języków orientalnych (absolwent Instytutu Archeologii i Instytutu Orientalistycznego UW).

Zainteresowania badawcze
Kultura i historia Mezopotamii w II tys. p.n.e., historia gospodarcza Bliskiego Wschodu,
a w szczególności badania nad gospodarką północnej Mezopotamii, opracowanie wyników polskich badań archeologicznych w Syrii, ikonologiczna analiza sztuki Mezopotamii, narodziny pisma 
i alternatywne systemy zapisu informacji, historia osadnicza Bliskiego Wschodu, a w szczególności osadnictwo na terenie irackiego Kurdystanu.

Dorobek naukowy
​Dwie książki opublikowane w Wielkiej Brytanii, ponad 50 artykułów w prasie krajowej
i zagranicznej, realizacja 10 projektów badawczych krajowych i zagranicznych (w tym ośmiu jako kierownik). Począwszy od roku 2012 kierowanie długofalowym projektem badawczym związanym z historią osadniczą irackiego Kurdystanu -
UGZAR: Upper Greater Zab Archaeological Reconnaissance.
Badania wykopaliskowe: wieloletnie doświadczenie wykopaliskowe na terenie Egiptu, Iraku
i Syrii; od 2008 roku prowadził 3-letni cykl badań wykopaliskowych na Tell Arbid w Syrii, od 2012 roku do chwili obecnej kieruje badaniami terenowymi na obszarze irackiego Kurdystanu. Wypromował dwóch doktorów, sprawuje opiekę naukową nad siedmioma kolejnymi doktorantami. 

 

dr Ewa Bugaj (starszy wykładowca) 

Specjalistka w zakresie archeologii klasycznej, archeologii pradziejowej w epoce żelaza
oraz historii sztuki (ukończyła też studia na kierunku historia sztuki w UAM). 

Zainteresowania badawcze
Główne zainteresowania badawcze E. Bugaj skierowane są na sztukę i kulturę wizualną obszarów śródziemnomorskich w starożytności, a szczególnie sztukę i archeologię Grecji, Etrurii oraz Rzymu, w tym na historyczną interpretację antycznych reprezentacji wizualnych uwzględniającą kontekst społeczny, polityczny i religijny ich wytwarzania, funkcjonowania oraz odbioru. W polu zainteresowań badawczych dr E. Bugaj znajduje się również ikonografia wczesnej epoki żelaza w Europie, wzajemne powiązania społeczności strefy śródziemnomorskiej ze społecznościami Europy barbarzyńskiej, interdyscyplinarne podejście do archeologii i historii sztuki, jak również zagadnienia związane z teorią sztuki
i archeologii. 

Dorobek naukowy
Publikowane prace naukowe obejmują zagadnienia związane z ikonografią wczesnej epoki żelaza, odnoszące się do społeczności celtyckich i germańskich zasiedlających Europę środkową i zachodnią, następnie zagadnienia związane z teoretycznymi problemami badań sztuki pradziejowej i starożytnej oraz rozmaite kwestie dotyczące stanowiska Milejowice 19 (Dolny Śląsk), będącego osadą elity w typie "Herrensitz", datowaną na wczesną epokę żelaza, której pracami wykopaliskowymi kierowała. Publikacje dr E. Bugaj dotyczą ponadto wybranych problemów związanych ze społecznościami starożytnej Grecji, Etrurii
i Rzymu (rytuały pogrzebowe, dary grobowe, cmentarzyska jako formy upamiętniania, kopie i naśladownictwa, cykle życiowe - dzieciństwo i starość, systemy wymiany i komunikacji, życie codzienne i uczty), a ostatnio zagadnień figuracji i antropomorfizacji w sztuce greckiej, przedstawień na greckiej ceramice geometrycznej oraz kwestii odnoszących się do rzeźby greckiej i rzymskiej. W obrębie refleksji znalazły się także wątki związane z historią archeologii klasycznej oraz jej kondycją współczesną, jak również jej poznańskie dzieje. 
Dr E. Bugaj jest autorką 2 książek, współredaktorką 2 monografii zbiorowych oraz autorką
lub współautorką ponad 40 artykułów w periodykach naukowych i rozdziałów w pracach zbiorowych. 

 

dr Andrzej Ćwiek (adiunkt) 

Specjalista od archeologii Egiptu.

Zainteresowania badawcze
Ideologia władzy królewskiej w starożytnym Egipcie, architektura grobowa okresu Starego Państwa.

Dorobek naukowy
Trzy książki w języku polskim, ponad 30 artykułów w prasie krajowej i zagranicznej, działalność popularyzatorska (tłumaczenia książek poświęconych starożytnemu Egiptowi
i liczne publikacje popularno-naukowe). Badania: wieloletnie doświadczenie w misjach na terenie Egiptu, od 2006 roku zastępca kierownika misji konserwatorsko-archeologicznej
w świątyni grobowej królowej Hatszepsut w Deir al-Bahari w Egipcie (misja prowadzona przez Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW), od 2014 roku wicedyrektor Polskiej Misji Archeologicznej do Sheikh Abd el-Qurna (tzw. Misji Eremu), Teby Zachodnie, Egipt.
Obecnie przygotowuje książkę poświęconą odzwierciedleniu ideologii królewskiej
w kompleksach grobowych egipskich faraonów okresu Starego Państwa (rozprawa habilitacyjna). 

 

dr Michał Krueger (adiunkt)

Specjalizacja w zakresie archeologii Półwyspu Iberyjskiego oraz kontaktów między wschodnim a zachodnim Śródziemnomorzem w początkach epoki żelaza. Zainteresowania obejmują również archeologię Bliskiego Wschodu, tzw. archeologię śmierci, transport
i żeglugę w starożytności oraz archeometrię.
Dorobek naukowy: kilkanaście artykułów głównie 
z zakresu archeologii zachodniego Śródziemnomorza.
Badania terenowe: Hiszpania, Portugalia, Syria, Liban. 

 

DOKTORANCI

mgr Malwina Brachmańska
mgr Marta Kaczanowicz

mgr Joanna Mardas
mgr Mateusz Napierała
mgr Filip Taterka

 

WYPROMOWANI DOKTORZY

dr Michał Krueger


Specjalizacja: archeologia Półwyspu Iberyjskiego.
Zainteresowania: archeologia zachodniego Śródziemnomorza, okres orientalizujący
w basenie Morza Śródziemnego, ruch kolonizacyjny, tzw. archeologia śmierci, transport
i żegluga w starożytności, archeometria.
Rozprawa doktorska: "Estructura social tartesica a traves del ejemplo de la necropolis de Setefilla (Lora del Rio, Sevilla)" [Struktura społeczności tartezyjskiej Setefilla], Barcelona 2010. Promotorzy: prof. UAM dr hab. Rafał Koliński (Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu i prof. dr Maria Eugenia Aubet Semmler (Uniwersytet Pompeu Fabra w Barcelonie). Recenzent: prof. dr hab. Leszek Mrozewicz (UAM Poznań).
Doktorat europejski przyznany w 2012 roku.

 

dr Marta Sankiewicz

Specjalizacja: archeologia Egiptu.
Zainteresowania: architektura i dekoracja świątyń okresu Nowego Państwa, ideologia władzy królewskiej.
Rozprawa doktorska: "Ikonografia Hatszepsut i Totmesa III w świątyni Hatszepsut w Deir el-Bahari jako odbicie relacji między współwładcami", Poznań 2014. Promotor: prof. UAM dr hab. Rafał Koliński. Recenzenci: prof. dr hab. Andrzej Niwiński, prof. dr hab. Joachim Śliwa.
Praca została nagrodzona w 2016 roku w XII edycji Konkursu Narodowego Centrum Kultury na najlepszą pracę doktorską z dziedziny nauk o kulturze.
 
 

 
 

................................................................................................................EDYTUJ





























 

 







 

 

 

 






 

 

 



 

 

 






 

 

 

 

 

 






 

 

 

 

 

 






 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

..

..........................................................................................................................................
 
 
 
 


 




 

 


 
INSTYTUT ARCHEOLOGII UNIWERSYTETU IM. ADAMA MICKIEWICZA W POZNANIU
ul. Umultowska 89D, 61-614 POZNAŃ tel. (61) 829-1406, e-mail: iauam@amu.edu.pl
Wszelkie prawa zastrzeżone.